මිනිසුන් මිනිසුන්ට කතා කරන ලෝක නාට්ය දිනය
පනස් වැනි සැමරුමට සැරසේ
‘රංග කලාව යනු වඩාත් ඥාණාන්විත ලෝකයක වැදගත්කම සංජානනය කිරීමේ ක්රියාවලියකි. එබැවින් රංග භූ®මිය දෙවියන් හා මිනිසුන් උනුන්ට කතා කර ගැනීමේ පුද බිමක් නොව, මිනිසාම එකිනෙකා හා සංවාදයේ යෙදෙන ස්ථලයකි. එය මිනිස් අභිලාෂයේ ආලෝක ප්රකූප්යකි.’
මෙය වඩාත් පැහැදිලි කර ගනු වස් ලෝක නාට්ය දිනය කුමක්ද යන්නත් වසරක් පාසා එයින් එලි දැක්වෙන සංකථනයන් පිළිබඳවත් අවධානය යොමු කළ යුතු වෙයි. සෑම වසරකම මාර්තු 27 වැනි දින ලොව පුරා නාට්යවේදීන්, රසිකයින් හා අන්තර් ජාතික ප්රජාව විසින් ලෝක නාට්ය දිනය විවිධ ක්රියාකාරකම් සහිතව උත්සවාකාරයෙන් සමරනු ලැබේ. එහෙත් එය හුදු ස්මරණයක් නොව ‘තමාගේම ඉරණම පිළිබඳ වගකිව යුතු මිනිසා, මනුෂ්යත්වය පිළිබඳ දක්වන විශ්වාසය ප්රදර්ශනය කිරීමකි’. එය බොහෝ ස්මෘති දිනවලින් වෙනස් වන්නේ එබැවිනි.
ලෝක නාට්ය දිනයක් පළමුවරට ප්රකාශයට පත් කරන ලද්දේ 1961 ජූනි මාසයේ හෙල්සින්ක් නුවරදී අන්තර් ජාතික නාට්ය ආයතනයේ 9 වැනි ලෝක සම්මේලනයේදීය. අන්තර් ජාතික නාට්ය ආයතනය පිහිටුවා ගන්නා ලද්දේ 1948 දී යුනෙස්කෝව හා ලෝක ප්රකට ප්රසංග කලාවේදීන් එක් වූ හමුවකදීය. එය ප්රසංග කලාව පිළිබඳ රාජ්ය නොවන අන්තර් ජාතික සංවිධානයකි. වර්තමානයේ අන්තර් ජාතික නාට්ය ආයතනය ලොව පුරා විසිරුණු මධ්යස්ථාන 100 කට වැඩි ප්රමාණයකින් ව්යාප්තව තිබේ. මේ සෑම මධ්යස්ථානයක් මගින්ම විවිධ සජීවි වැඩ සටහන් මගින් ලෝක නාට්ය දිනය සමරනු ලැබේ. මෙහිදී පැවැත්වෙන විවිධ නාට්ය දර්ශන, සංවාද, දේශන හා සමුළුවල අරමුණ වන්නේ රංග කලාව, සාමය, සහජීවනය හා මනුෂ්යත්වය පිළිබඳ දක්වන සංවේදිතාවය සන්නිවේදනය කිරීමයි.
මෙම ක්රියාකාරකම්වලින් ඉතාමත් වැදගත් වන්නේ සෑම වසරකම රංග කලාවට මාහැඟි සේවයක් කරමින් විශ්ව කීර්තියට පත් කලාකරුවෙකු විසින් නාට්ය කලාව හා මනුෂ්යත්වයේ අනාගතය, අන්තර් ජාතික එකමුතුවද පිළිබඳ කරනු ලබන ලෝක නාට්ය දින පණිවිඩයයි. ලෝක නාට්ය දිනයේදී මෙම පණිවිඩය ලොව පුරා ප්රකාශයට පත් කරනු ලැබේ.
පළමුවෙන් මෙවැනි ප්රකාශයක් කරන ලද්දේ 1961 දී ප්රංශ ජාතික ෂෝන් කොක්ටෝ විසිනි. එතැන් පටන් මෙම වසර ද ඇතුළුව වසර 50 ක් පුරා විවිධ නාට්යවේදීන් විසින් ලෝක නාට්ය දින පණිවිඩ නිකුත් කරනු ලැබ තිබේ.
ඔවුන් අතර ලෝක ප්රකට නාට්යකරුවන් වූ ආතර් මිලර්, පීටර් බෲක්, ඉයුජින් අයනෙස්කෝ, වොලේ සොයින්කා, මාටින් එග්ලින්, එඩ්වර්ඩ් ඇල්බි, ගිරිල් කර්නාර්ඩ්, ඔගස්ටෝ බොආල් ආදීහු වෙති. මෙවර ලෝක නාට්ය දින පණිවිඩය නිකුත් කර ඇත්තේ නාට්ය ආචාර්යවරියක්, නිළියක් මෙන්ම නිෂ්පාදිකාවක් ද වන උගන්ඩාවේ ආචාර්ය ජෙසිකා කාහ්වා විසිනි. ඇගේ පණිවිඩයෙන් අවධාරණය කරනු ලබන්නේ සාමය සහ සහජීවනය සඳහා රංග කලාව විස්මය ජනක බලවේගයක් ලෙස යොදවා ගත හැකි බවය. 2005 ලෝක නාට්ය දින පණිවිඩයේ මෙසේ සඳහන් වෙයි.
‘සකිසඳ නාට්යය! වහා පැමිණ මා බේරා ගන්න. මම අඳුරේ අතරමංව සිටිමි. ඉටිපහනක් දෙසට හෝ මට මඟ පෙන්වනු මැනවි.
සුනිල් සෝම පීරිස්ගේ පුත්රයා. පියාගේ අඩිපාරේ යමින් සුදේශ් වසන්ත පීරිස් චිත්රපට ක්ෂේත්රයට එන්නේ කුඩා වියේ සිටියි.
ඇයි ඔබ චිත්රපට ක්ෂේත්රයට පැමිණියේ?
චමිලා පීරිස් මෙරට වේදිකා නාට්ය ක්ෂේත්රය තුළ ප්රතිභා පූර්ණ නිළියන් අතළොස්ස අතරින් ඇය ඉදිරියෙන් සිටින්නීය. ඒ තමා සතු සහජ හැකියාවට අසාධාරණයක් නොකරනවා යෑයි කියන්නාක් මෙනි. දශක දෙකකට ආසන්න කාලයක් වේදිකාවේ රැඳී සිටිමන් ඔබ සාපේක්ෂයි, මට එරෙහිව මම, විකෘති, මට වෙඩිතියන් නැද්ද, සඳ ළඟ මරණය ආදී ඇය රඟපෑ නාට්ය රැසකි. අනතුරුව ටෙලිනාට්ය රංගනයෙහිද විශිෂ්ට කුසලතා දැක් වූ අපගේ කතා නායිකාව චමිලා පීරිස් පසුගිය දිනකදි අප හා කතා බහකට එක්වූයේ මෙලෙසිනි.
සිරස රූපවාහිනියේ සිහින පවුරු සහ ස්වර්ණවාහිනියේ ඕලු ටෙලිනාට්ය දෙක තමයි දැනට විකාශය වෙන්නේ.
මේ දිනවල බොහෝ දෙනා මේ රුව ගැන කතාබහ වෙනවා. ඒ වගේම ඔහු ගැන පවසන විමසන දේ බොහෝය. සාරංග දිසාසේකර නම් වූ මේ අපූරු යෞවනයා ගැන අමුතුවෙන් සඳහන් නොකළ යුතු වන්නේ බොඳ මීදුම්හි ධනුකගේ චරිතයෙන් ඔහුව රටම හඳුනන නිසාය. සැබෑ ජීවිතයේදීත් සාරංග ධනුක වගේද ? මේ දිනවල ගොඩක් දෙනාගේ සිත් තුළ නැගෙන ප්රශ්නයක්. ඒ ගැන දැනගන්න අපි ඔහුට කතා කළා.
ආක්ෂා කවුද කියලා හැඳින්වුවොත් ?
සිනහව ඇති තැනක "ටෙනිසන් කුරේගේ" නම නැතිනම් එය විය නොහැක්කකි. එපමණකටම ඔහු සිනාව හා බද්ධව සිටී. "මිනිස් සිත" පිරිසිදු කරන්නට හැකියාව ලැබීමම තමන් ලද භාග්යයක් බව "ටෙනී" නිතර කියන්නේ ඒ නිසාය. බොහෝ අටුවාවන් රහිතවම ඔහු පිළිබඳව හඳුන්වා දෙමින් මේ කතා බහට එළිපන්නේ "ටෙනී" සම්බන්ධයෙන් අලුත්ම තොරතුරු කිහිපයක් ඇති හෙයිනි. කලකට පසු හමුවන මොහොතෙහි, "මේ දවස්වල මොකද කරන්නේ" යි, යන පැනයට ඔහුගේ කෙටි පිළිතුර වූයේ.... "මම මේ දවස්වල දිනේෂ් ප්රියසාද්ගේ, ඇද්ද ලණුව - දැම්ම කොඩිය චිත්රපටයේ හඬ කැවීම්වලට සහභාගි වෙනවා...." යන්නයි. මේ සරසවි චිත්රාගාර බිමෙහිදීය. පිළිතුරෙන් සෑහීමකට පත්වන්නට අපට බැරිය....
මෙවැනි වැඩසටහනක් ආරම්භ කිරීම ගැන මුලින්ම ජාතික රූපවාහිනියට ස්තුතිවන්ත විය යුතුයි. මේකේ සියලුම බර ඇද්දේ ජාතික රූපවාහිනිය. මෙවැනි ගුණාත්මක දේවල් අපේ ජන සමාජයට හැම අතින්ම අවශ්යය යුගයක් මේක. 
තරුණ පරපුරත්, වැඩිහිටි පරපුරත් එක සේ මේ ටෙලි නාට්යය නරඹනවා. බණ අහනවා වගේම සැදී පැහැදී ඉන්නවා මේක බලන්න. මොකද මසැසට වගේම මනසටත් හරවත් යමක් මෙයින් ලැබෙන බව ඔවුන් දන්නවා. 
මහාචාර්ය ආරියරත්න ඇතුගල, තිස්ස කොතලාවල වගේම වත්මන් සභාපති සරත් කෝන්ගහගේ, අධ්යක්ෂ ජෙනරාල් දේවප්රිය අබේසිංහ යන මහත්වරුන්ටත් අපේ ස්තුතිය මේ මොහොතේ පුද කරන්න කැමැතියි. හැමෝගෙන්ම මේකට ලැබුණේ යහපත් වූ ප්රතිචාර. අතිගරු ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මැතිඳුන් වරක් එක්තරා උත්සවයකදී ප්රකාශ කර තිබුණා, පොහොය දිනට එතුමා රූපවාහිනියෙන් නරඹන්නේ අපේ නාට්යය විතරයි කියලා. එතුමාගේ ඒ ප්රකාශය අපව දිරි ගැන්වීමක්.
තව සමහරක් වරින් වර කතිර මැස්මවලින් යුතුව ටෙලිවිෂන තිරයේ දිග හැරෙයි. එහෙත් ඔහු තවමත් ජීවමානව සිටින වගක් හැඟෙයි. එවන් අය දුර්ලභය.
එබැවින් 75 වන උපන් දිනය වෙනුවෙන් ලිපියක් ලිවීම මම මගේ වගකීමක් කොට ගතිමි. වෙනත් ලිපියක් මෙන් නොව දින කිහිපයක්ම ඒ පිළිබඳව මා පේ වුණා යැයි පැවසුවොත් නිවැරැදිය. එහෙත් මෙවර මේ ලිපිය ලිය වුණේ වෙනදා මෙන් නොව හත් අට වරක්ම මුල පිරීමෙන් පසුවය.
ඔහුගේ රංගනය මෙරට ප්රේක්ෂකයන් මුල් වරට දුටුවේ ‘දෛවයෝගය’ චිත්රපටය හරහාය. මේ චිත්රපට දකින එවකට සිටි සිනමා විචාරක ජයවිලාල් විලේගොඩ පවසන්නේ මානමූල, මුගලන් හා විදුරඟ යන කොටස් රඟපෑ නළුවන් වෙනුවට පඹයින් යොදා පසුබිමින් වචන කතා කර විය හැකිව තිබූූණි. එකම වෙනස චිත්රපටයේ වියදම අඩු වීම පමණි යනුවෙන් සඳහන් කරයි. 
නිධානය, රන්මුතු දූව, ගැටවරයෝ, ධීවරයෝ, පරසතු මල්, චණ්ඩියා, ඔබ දුටු දා, රෑන ගිරව්, සූර චෞරයා, සූරයන්ගෙත් සූරයා, ආත්ම පූජා, ඔහොම හොඳ ද, හතර දෙනාම සූරයෝ, එදත් සූරයා අදත් සූරයා, සදහටම ඔබ මගේ, හොඳම වෙලාව, හොඳට හොඳයි, කස්තුරි සුවඳ, ආශා දෑසින්, නිල්ල සොයා, හිත හොඳ මිනිහෙක්, රත්තරන් අම්මා, ආවා සොයා ආදරේ, සූරයා සූරයාමයි, කවුද රජා, හුලවාලි, දෙවියනි ඔබ කොහිද, චණ්ඩි පුතා, සරුංගලේ, අමල් බිසෝ, උතුමාණනි, සාගරයක් මැද, යුගාන්තය, ආදී විවිධ වූ සිනමා කෘතීන්හී එදා ඔහු රඟපෑ චරිත විවිධාකාර විය. 
නිර්මාණකරුවකුගේ සාර්ථකත්වය පසුපස බොහෝ කරුණු ඇත්තේය. ඉන් වඩා වැදගත් වනුයේ ඇසූ පිරූ තැන් ඇති බවය. ඇතැම් මැදියම් රැයක් ගෙවන තුරාවට ඔහු හා සංවාදයේ යෙදුන මට ඔහු තෝරා ගන්නා විෂය පුරාවට එක් කළ දැනුම අප්රමාණ බැව් වැටහෙයි. මෙ අතර වාරයේ අලුතින් බිහිවන නවකතාකරුවකු පිළිබඳව, චිත්රපටයක් පිළිබඳව ද ඔහු කතා වෙයි. සරත් ධර්මසිරි නම් නවකතාකරුවා පිළිබඳව මා මුල් වරට ඇසුවේ ද ගාමිණී ෆොන්සේකාගෙන්මය.
"තියරිය" ටිකක් බර වැඩියි. ඒත් තියරිය ගැනත් යමක් දැනගන්න ඕන.... ඉතිං "තියරිය සරලව කියන" කතාබහට කිසිවකු හෝ සම්බන්ධ කරගැනීමේ වුවමනාව අපට තිබ්බා. අංගරචනය කියන විෂයය ගැන මතක් වුණේ එතකොට. "රචනා" ලිවීම කොහොම වෙතත් "අංගයක් රචනා" කරන එක එතරම්ම පහසු දෙයක් නොවෙයි. අතක් පයක් කැඩුණොත්, කැඩුම් බිඳුම් වෛද්යවරයකුට ඒ අංගය කොහොමහරි "රචනා" කරලා දෙන්න පුළුවනි. ඒත් ඒක විෂයයක් විදියට නාට්යයට සිනමාවට බද්ධ වෙන්නේ කොහොමද?
මේ දිනවල රූගත කෙරෙමින් පුංචි තිරයේ විකාශය වෙන හඳ පාන ටෙලිනාට්යයේ ප්රධාන චරිතයට පණපොවන කාගෙත් සිත් දිනාගත් ජනප්රිය රංගන ශිල්පිණියක් වන මංජුලා කුමාරි පසුගිය අඟහරුවාදා රිය අනතුරකට ලක්වුණා. මේ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් මංජුලාගෙන් කළ තොරතුරු විමසීමකදී අපට දැනගන්නට ලැබුණු කරුණු මෙසේයි.
මේ කාලය ප්රසංග වේදිකාව තරමක් විවේකීව ගෙවන යුගයක් ලෙසට හැඳින්වීමට පුළුවන්. මේ නිසාම සංගීත කණ්ඩායම් තරමක් නිහඬයි. ලාංකීය සංගීත ක්ෂෙත්රයේ ජනප්රියත්වයක් දිනාගත් සංගීත කණ්ඩායමක් නලින් පෙරේරා ප්රමුඛ මේරියන්ස්. මේ නිසාම නලීන්ගෙන් අපි අලුත් තොරතුරු ගැනත් සොයා බැලුවා.
